Pytanie o to, jaki aktor ma najwięcej Oscarów, ma dwie poprawne odpowiedzi, zależnie od tego, czy mówimy o wszystkich wykonawcach, czy wyłącznie o mężczyznach. Rekordzistką pozostaje Katharine Hepburn z czterema statuetkami, natomiast wśród aktorów płci męskiej prowadzi Daniel Day-Lewis z trzema Oscarami. Wyjaśniam też, za jakie role ich nagradzano i dlaczego sama liczba statuetek nie zawsze oddaje skalę talentu.
Najważniejsze fakty o aktorskich rekordach Oscarów
- Katharine Hepburn zdobyła rekordowe 4 Oscary aktorskie.
- Daniel Day-Lewis ma 3 statuetki za pierwszoplanowe role męskie.
- Hepburn wygrywała za filmy z lat 1933, 1967, 1968 i 1981.
- Day-Lewis został nagrodzony za My Left Foot, There Will Be Blood i Lincoln.
- Po 3 Oscary aktorskie mają również między innymi Meryl Streep, Jack Nicholson i Frances McDormand.
Katharine Hepburn jest aktorką z największą liczbą Oscarów
Jeśli przez aktora rozumiemy każdego laureata nagrody za aktorstwo, pierwsze miejsce zajmuje Katharine Hepburn. Amerykańska aktorka zdobyła cztery statuetki za role pierwszoplanowe i do dziś pozostaje jedyną osobą, która wygrała Oscara aktorskiego aż tyle razy.
Jej zwycięstwa przypadły na wyjątkowo długi okres kariery. Hepburn otrzymała nagrody za „Morning Glory” z 1933 roku, „Guess Who’s Coming to Dinner” z 1967 roku, „The Lion in Winter” z 1968 roku oraz „On Golden Pond” z 1981 roku. To pokazuje, że nie była gwiazdą jednego sezonu, lecz aktorką zdolną przekonać Akademię w różnych dekadach.
Według Akademii Filmowej Hepburn otrzymała łącznie 12 nominacji aktorskich. Co ciekawe, nie pojawiała się na każdej ceremonii, a część statuetek odbierano w jej imieniu. Dla mnie właśnie ten dystans od typowego hollywoodzkiego wyścigu czyni jej rekord jeszcze ciekawszym.
Daniel Day-Lewis prowadzi wśród aktorów płci męskiej
Gdy pytanie dotyczy wyłącznie aktorów mężczyzn, odpowiedź brzmi Daniel Day-Lewis. Brytyjczyk jako pierwszy zdobył trzy Oscary za najlepszą rolę męską, a każda z jego wygranych dotyczyła innego rodzaju bohatera.
| Film | Rok ceremonii | Rola |
|---|---|---|
| My Left Foot | 1990 | Christy Brown |
| There Will Be Blood | 2008 | Daniel Plainview |
| Lincoln | 2013 | Abraham Lincoln |
Day-Lewis wyróżnia się także tym, że wszystkie trzy nagrody zdobył w kategorii najlepszego aktora pierwszoplanowego. Akademia potwierdza, że jego zwycięstwa za „My Left Foot”, „There Will Be Blood” i „Lincoln” uczyniły go pierwszym trzykrotnym laureatem tej kategorii.
Nie chodziło przy tym o trzy podobne kreacje. Christy Brown był artystą zmagającym się z niepełnosprawnością, Daniel Plainview bezwzględnym nafciarzem, a Abraham Lincoln historycznym przywódcą stojącym przed ogromnym konfliktem politycznym. Ta rozpiętość ról najlepiej tłumaczy, dlaczego jego dorobek oceniany jest tak wysoko.
Oscar za aktorstwo to nie to samo co wszystkie Oscary
W podobnych zestawieniach łatwo pomylić trzy różne statystyki. Można liczyć wszystkie nagrody zdobyte przez daną osobę, wyłącznie Oscary aktorskie albo tylko zwycięstwa w kategorii pierwszoplanowej. Wynik zależy od tego, którą metodę przyjmiemy.
Katharine Hepburn ma najwięcej aktorskich Oscarów, ale nie oznacza to, że wygrała najwięcej razy w kategorii „najlepszy aktor”. Ta nazwa w języku polskim bywa używana ogólnie, podczas gdy Akademia rozdziela nagrody na role kobiece i męskie oraz na występy pierwszo- i drugoplanowe.
Nie należy też mieszać nagród honorowych z konkursem za konkretną rolę. W tym artykule liczę wyłącznie konkursowe Oscary aktorskie, ponieważ właśnie one najlepiej odpowiadają na pytanie o rekord wykonawczy.
Kto jeszcze należy do ścisłej czołówki
Różnica między pierwszym miejscem a kolejną grupą jest niewielka. Kilkoro wybitnych wykonawców zdobyło po trzy Oscary aktorskie, choć nie wszyscy wygrywali w tej samej kategorii.
| Aktor lub aktorka | Liczba Oscarów aktorskich | Co wyróżnia rekord |
|---|---|---|
| Daniel Day-Lewis | 3 | Trzy zwycięstwa za role pierwszoplanowe |
| Frances McDormand | 3 | Trzy nagrody za role pierwszoplanowe |
| Meryl Streep | 3 | Dwie nagrody pierwszoplanowe i jedna drugoplanowa |
| Jack Nicholson | 3 | Zwycięstwa w obu kategoriach aktorskich |
| Ingrid Bergman | 3 | Nagrody za role pierwszo- i drugoplanowe |
| Walter Brennan | 3 | Trzy statuetki za role drugoplanowe |
Ta lista dobrze pokazuje, dlaczego nie powinno się sprowadzać całej historii do jednego rankingu. Trzy Oscary zdobyte za role pierwszoplanowe oznaczają inną drogę niż trzy zwycięstwa w kategorii drugoplanowej, choć statystycznie oba wyniki wyglądają identycznie.
Liczba statuetek nie mierzy całej wielkości aktora
Oscar jest ważnym wyróżnieniem, ale nie działa jak precyzyjny miernik talentu. Na wynik wpływają także konkurencja w danym roku, kampania promocyjna filmu, gust członków Akademii i to, czy aktor trafia na role stworzone pod nagrody.
Dlatego aktor może mieć niewiele nominacji, a mimo to stworzyć role, które na stałe weszły do kultury popularnej. Dobrym przykładem jest filmowy Wolverine. Popularność takiej kreacji nie przekłada się automatycznie na statuetkę, ale może mieć dla widzów większe znaczenie niż pojedyncze zwycięstwo w sezonie nagród.
Sam patrzę na rekordy Oscarów jak na punkt wyjścia do rozmowy o karierze, a nie ostateczny werdykt. Cztery statuetki Hepburn są imponujące, lecz o jej pozycji decydują również charyzma, wybór ról i wpływ na sposób przedstawiania silnych bohaterek.
Co naprawdę wynika z aktorskiego rekordu
Najkrótsza odpowiedź jest jasna. Katharine Hepburn ma najwięcej Oscarów aktorskich, czyli cztery, a Daniel Day-Lewis jest rekordzistą wśród mężczyzn z trzema nagrodami za pierwszoplanowe role.
Jeżeli ktoś chce oceniać aktora szerzej, powinien zestawić statuetki z nominacjami, różnorodnością ról i trwałością kariery. W takim ujęciu warto patrzeć nie tylko na zwycięzców, ale też na całe filmografie, w tym role Toma Hardy'ego, bo historia kina jest znacznie bogatsza niż sama tabela laureatów.
